ΑΔΜΗΕ: η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2031

Το τμήμα του Great Sea Interconnector που θα συνδέσει τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας Κύπρου και Ελλάδας σχεδιάζεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2031, ανακοίνωσε το Σάββατο ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας (ΑΔΜΗΕ).

Η δημόσια τηλεόραση ERT, επικαλούμενη την τελευταία έκδοση του προγράμματος ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027–2036, αναφέρει ότι ο ορίζοντας ολοκλήρωσης της διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου είναι τα τέλη του 2031. Η διαδρομή έχει μήκος 898 χιλιόμετρα, ισχύ 1.000 μεγαβάτ και προϋπολογισμό 1,94 δισ. ευρώ. Από αυτά, 657 εκατ. ευρώ καλύπτει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF), καθώς η διασύνδεση έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI). Η Cyprus Mail μεταφέρει την ίδια ημερομηνία ολοκλήρωσης, επικαλούμενη την ERT.

Σύμφωνα με το ίδιο πρόγραμμα, γράφει η ERT, έχει ήδη συναφθεί σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο κατασκευής, έχει ολοκληρωθεί το 60% των ερευνών βυθού και έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής. Στην Κρήτη θα επεκταθεί ο υφιστάμενος σταθμός στη Δαμάστα και στην Κύπρο θα κατασκευαστεί νέος σταθμός. Η τεχνική δυσκολία συνδέεται και με βάθη έως 3.000 μέτρα στη διαδρομή του διπλού καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου είναι το πρώτο σκέλος του έργου. Το δεύτερο είναι η διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων. Ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι η μελέτη βιωσιμότητας αυτού του τμήματος έχει ολοκληρωθεί με θετικά αποτελέσματα. Η ολοκλήρωση του έργου, σημειώνει ο διαχειριστής, αναμένεται να συνδέσει την Κύπρο — το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος μέλος της ΕΕ — με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε οικονομικό επίπεδο, μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την οποία μεταφέρουν η ERT και η Cyprus Mail, εκτιμά όφελος 123 έως 138 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τους καταναλωτές ρεύματος. Ο υπολογισμός του πανεπιστημίου αποδίδει το όφελος κυρίως στους καταναλωτές στην Κύπρο: οι χονδρικές τιμές αναμένεται να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή περίπου 19%, και να πλησιάσουν τις τιμές στην Ελλάδα. Για την ίδια την Ελλάδα η επίπτωση στις τιμές χαρακτηρίζεται αμελητέα, από μείον 0,2% έως συν 0,1%.

Τις υπόλοιπες έρευνες βυθού στο πρώτο σκέλος διεξάγει το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, που απέπλευσε από το λιμάνι του Ηρακλείου. Ορισμένες από τις περιοχές που δεν έχουν ακόμη ερευνηθεί είναι αμφισβητούμενες: η Τουρκία υποστηρίζει ότι η προβλεπόμενη διαδρομή του καλωδίου διέρχεται από τουρκικά ύδατα, ενώ Ελλάδα και Κύπρος το αρνούνται. Η Cyprus Mail γράφει ότι το πλοίο απέπλευσε αρχικά το βράδυ της Τρίτης, μετά από ελληνικό navtex. Ενώ βρισκόταν ακόμη σε ελληνικά ύδατα, η Τουρκία εξέδωσε δικό της navtex, αναφέροντας ότι οι εργασίες θα γίνουν «κατά μήκος γραμμών συντονισμένων και εγκεκριμένων από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ελλάδας, Παύλος Μαρινάκης, επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία είχε ενημερωθεί για τις προγραμματισμένες έρευνες, αλλά τόνισε ότι η ενημέρωση «δεν συνιστά αναγνώριση» των τουρκικών αξιώσεων και ότι το επίσημο αίτημα άδειας υποβλήθηκε μόνο στις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, δήλωσε στην Cyprus Mail το βράδυ της Τρίτης ότι το τουρκικό navtex «δεν έχει καμία σημασία» και ότι «η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα άδειας για την εκτέλεση εργασιών».